Stichting Behoud de Eemvallei
    contact info
 
Stichting Behoud de Eemvallei
   
 
 
 
 
 
 
 
historie van de eemvallei

   

Stichting 'Behoud de Eemvallei'

   

De Eemvallei is het imposante weide- en natuurgebied dat aan weerszijden van het riviertje de Eem ligt en ongeveer 67 km² groot is. Hier vormen de laag gelegen buitengebieden van gemeenten Amersfoort, Baarn, Blaricum, Bunschoten-Spakenburg, Eemnes en Soest met elkaar de Eemvallei. Het gebied is rijk aan natuur- en cultuurhistorische waarden en kenmerkt zich vooral door haar zéér open landschappelijke karakter. In het noordelijk gedeelte wordt het beeld bepaald door uitgestrekte graslanden op vlakke veengronden met veel slootjes tussen de lange, smalle kavels. De horizon is er ver weg en wordt gevormd door dijken en het open water van het Eemmeer. Het zuidelijk gedeelte dat op zandgrond is gelegen, is minder wijds. Een levendig element in de Eemvallei is de Eem, de enige in Nederland ontspringende rivier die zich als een blauwe ader door het landschap slingert.

parende tureluurs in de eemvalleiDe uiterwaarden langs de Eem met net over de zomerdijken, de zogeheten 'wielen' die door dijkdoorbraken zijn ontstaan, zijn fraaie landschapselementen. Maar ook de fauna in de Eemvallei is rijk vertegenwoordigd. De sterk bedreigde grutto's nemen in tegenstelling tot de rest van Nederland in aantal toe. Wulpen worden er steeds vaker gesignaleerd en de laatste tijd zelfs weer kemphanen. Sommige soorten zoals de kleine- en wilde zwaan komen vanuit Siberië en Nova Zembla hier overwinteren. Honderdduizenden Europese vogels vinden hier hun leefgebied. Maar niet alleen de vogels, ook minder opvallende dieren als de zeldzame rugstreeppad beschouwt het Amersfoortse deel van de Eemvallei als zijn leefgebied.

In het zandgebied in het zuidelijk deel van de polder Zeldert bij Hoogland/Amersfoort hebben de beplantingen langs de percelen een geheel eigen milieu gevormd. In de elzensingels en rijen knotwilgen leeft een kenmerkende flora en fauna. Veel voorkomende planten zijn hop, dagkoekoeksbloem, bitterzoet, rankende helmbloem en verscheidene soorten bramen. Er leven veel soorten insecten en allerlei zoogdieren, zoals egel, bosspitsmuis, rosse woelmuis, aardmuis, dwergmuis, wezel en bunzing. Opvallend is de soortenrijkdom aan zangvogels waaronder tuinfluiter, matkopmees, grote lijster, zwartkop, braamsluiper, steenuil en grasmus.

Rondom Hoogland en ten noordoosten van Soest is het landschap kleinschalig en besloten door de beplantingen en houtsingels langs de wegen en de blokvormige percelen. De singels dienden vroeger als veekering, als geriefhout en als brandhout. Door de opkomst van het prikkeldraad, moderne bouwmaterialen en andere brandstoffen verdwenen veelal ook de houtsingels. Om dit gebied in oude luister te herstellen, wordt in het kader van de landinrichting aan de boeren subsidie verstrekt voor de aanleg van nieuwe beplantingen.

Het Staatsnatuurmonument 'Eemmeer' ligt in Eemnes. Het is een zeer markant onderdeel van het Eemvallei-natuurschoon. Adembenemende natuur, dat in ieder seizoen voor verrassingen zorgt. Ook het eeuwenoude slagenlandschap in Bunschoten-Spakenburg is een stukje cultuurhistorie. De sloten zijn er superschoon waardoor een bijzondere vis als de kleine modderkruiper er zich thuis voelt.

In Nederland neemt de Eemvallei botanisch maar vooral ornithologisch een bijzonder belangrijke plaats in. Er groeien buiten de reeds genoemde, nog de plantensoorten als het hazepootje, de egelboterbloem, het paarbladig fonteinkruid en de kale jonker. In de sloten tref je valeriaan, zwanebloem, dotterbloem, kattestaart, gele lis, lisdodde, hemelsleutel, pijlkruid en zulte aan.

In Soest heeft de Eemvallei een bijzondere uitstraling. Er zijn hier en daar zelfs mogelijkheden om af en toe bij de Eem te komen waarbij je dan zicht hebt op het Amersfoortse deel.

Het Blaricumse deel met de Stichtse Brug als decor is toch ook heel speciaal. De blik op het Eemmeer dat eens deeluitmaakte van de Zuiderzee, waar menige roerdomp vanuit een rietkraag over het water staart en waar 's avonds de opkomende nevel, de slapende Eemvallei toedekt, zal het gevoel naar boven brengen dat dit gebied nooit mag worden opgeven.

egelboterbloem in de eemvalleiDe stichting kon in Baarn voorkomen dat het weide/natuurgebied 'de Eemerwaard' werd opgeofferd aan woningbouw. Bovendien wilde men recentelijk in Baarn een 53 meter hoge communicatiemast aan de rand van de Eemvallei gaan neerzetten. Dit kon door de stichting worden verijdeld. De zendmast is nu geplaatst op het terrein van het hoofdbureau van politie in Baarn. Dat is wat we willen, een ongeschonden Eemvallei waarop we trots kunnen zijn. Ook in Amersfoortse deel van de Eemvallei zou een groot ziekenhuis-complex moeten worden gebouwd. Uiteindelijk werd daarvoor, na een gezamenlijke actie, door de gemeente Amersfoort een betere locatie, maar nu buiten de Eemvallei, gevonden.

Na duizenden door de stichting gecoördineerde bezwaren en jarenlange inzet van de stichting zag de Provincie Utrecht in 2004 af van twaalf in haar Ontwerp-Streekplan voorgestelde torenhoge windturbines in de Eemvallei. Een tweedeling van de Eemvallei, een afgrijselijke horizonvervuiling en de dood van duizenden beschermde vogels werden daarmee voorkomen.

Het snelst groeiende land in West-Europa is Nederland en mede daardoor wordt ook het natuurschoon in de Eemvallei bedreigd en staat onder druk van (trein)verkeer, recreatie en bedrijfsactiviteiten. De gevleugelde woorden

" Al het waardevolle is kwetsbaar "

zullen ons wakker moeten schudden. De unieke waarden in de Eemvallei verdienen het om behouden en beschermd te worden. Daar worden we ons steeds sterker van bewust. Voor het behouden en beschermen van natuur en landschap in en rond de Eemvallei hebben de heren J. Hoogerheijde, G. van der Horst en C.V. Koolmees op 26 april 2000 de stichting 'Behoud de Eemvallei' opgericht. Deze stichting wil in samenwerking met burgers en betrokken organisaties, de natuur en het landschap in de Eemvallei inventariseren, behouden en beschermen.

 
   
terug
   
   (c) 2008 Stichting Behoud de Eemvallei